خار پاشنه و راههای درمان

خار پاشنه

خار پاشنه، زایده ای استخوانی است که در استخوان پاشنه پا پدید می آید. مچ پای انسان مرکب از هفت استخوان است که بزرگ ترین آنها، استخوان پاشنه است. گاهی در این استخوان، یک زایده خار مانند تشکیل می شود که دردناک شده و می تواند در راه رفتن اختلال ایجاد کند. مهمترین علت دردهای پاشنه، خار پاشنه است؛ امّا جالب این جاست که این درد به علّت خار به وجود نمی آید؛ درواقع، درد را همان چیزی به وجود می آورد که باعث به وجود آمدن خار پاشنه هم هست. خار پاشنه در اثر التهاب فاسیای کف پا ایجاد می شود. فاسیای کف پا، یک باند پهن است که در کف پا از پاشنه تا انگشتان پا کشیده می شود. اگر به هر علّت، فاسیا ملتهب شود و این التهاب طول بکشد، می تواند باعث رسوب کلسیم در محل اتصال فاسیا به پاشنه پا شود. این رسوب غیر طبیعی کلسیم، به شکل یک زایده کوچک خارمانند است که به آن خار پاشنه گفته می شود. خار پاشنه به خودی خود دردناک نیست بلکه درد، ناشی از کشیدگی فاسیا است.

دلایل ایجاد خار پاشنه

  • تحمیل وزن اضافی از طریق ورزش: مخصوصا ورزش هایی که شامل دویدن در مسافت های طولانی است، در آن پرش وجود دارد یا ورزش هایی که حرکات های ناگهانی در آنها بوجود می آید از علت خار پاشنه می باشد.
  • راحت نبودن کف کفش: مخصوصا اگر پاشنه پا لاغر باشد،( اغلب در بین افراد مسن)، کفش های شما نقش بالشتک نرم و محافظت کننده از پاها را بازی می کنند. کفی مناسب و نرم برای دونده ها نیز حائز اهمیت است.
  • تخت کفش های سفت، مانع از شکل طبیعی راه رفتن و از علل خار پاشنه پا هستند.
  • اضافه وزن باعث وارد شدن فشار بسیار زیاد بر پاشنه می شود.
  • کوچک بودن عضلات ساق پا: در صورتی که عضلات ساق پا کوچک باشند، فرد دچار عوارض خار پاشنه می گردد ، کوچک بودن عضلات ساق پا اغلب بر رباط پلانتار فاشیا نیز فشار وارد می کنند، زیرا این عضلات و تاندون ها به هم مرتبط هستند.
  • درجا و بی حرکت ایستادن مکرر.
  • صافی کف پا یا کم عمق بودن پا یا ناهنجاری های دیگر در پا
  • نرم نبودن بافت زیر پاشنه به اندازه کافی، مخصوصا در بین افراد پیر
  • ایستادن های طولانی مدت
  • فشارهای مکرر
  • از بین رفتن چربی پا با افزایش سن
  • آسیب دیدگی

درمان غیر جراحی

بیش از ۹۰ درصد بیماران با اقدامات غیر جراحی بهبود میابند. اقدامات درمانی عبارتند از :

استراحت : اگر درگیر فعالیت وزشی خاصی هستید که در آن پاشنه پا تحت ضربات و فشار مداوم است باید این فعالیت ورزشی را کم و یا حتی  موقتاً قطع کنید.

سرما : پاشنه پا را روی یک بطری یخزده یا کیسه پلاستیکی حاوی تکه های یخ بگذارید. روزی ۴-۳ بار و هر بار ۲۰ دقیقه این کار را تکرار کنید.

دارو : دارو های ضد التهابی مانند بروفن یا سلکوکسیب موجب کاهش درد و التهاب میشود.

نرمش : انجام برخی نرمش های خاص که عضلات پشت ساق فاشیای پلانتار را تحت کشش ملایم قرار داده و آنها را نرم و قابل انعطاف میکنند.  این نرمش ها عبارتند از

کشش عضلات پشت ساق :

به طرف یک دیوار بایستید. یک پا را جلوتر از پای دیگر قرار میدهیم بطوریکه یک زانو کمی خم و و زانوی دیگر کاملاً صاف باشد. کف هر دو دست را هم به دیوار جلو تکیه میدهیم. سپس بدون اینکه محل کف پاها روی زمین را تغییر دهیم سعی میکنیم تنه خود را به دیوار نزدیک تر کنیم، زانوی خم شده را بیشتر خم کنیم تا در پایی که زانویش صاف است مچ پا بیشتر خم شود. با این کار عضلات پشت ساق و تاندون آشیل تحت کشش قرار میگیرند. این کار را خیلی به آرامی انجام میدهیم تا وقتی که یک کشش ملایم را در پشت پا احساس کنیم. وضعیت را برای ده ثانیه حفظ کرده و سپس به آرامی به حالت اول باز میگردیم. نرمش را ۲۰ مرتبه تکرار میکنیم.

کشش با ملحفه

کشش با ملحفه : وسط یک ملحفه را زیر پنجه پا قرار دهید و دو طرف ملحفه را با دو دست گرفته و زانوها را صاف کنید . با دو دست دو طرف ملحفه را بکشید تا کف پا به سمت بالا بیاید . این وضعیت را را ۱۵ الی ۳۰ ثانیه حفظ کنید . و به حالت عادی باز گردید . این حرکت را ۲ تا ۴ بار تکرار کنید .

کشش نشسته

کشش نشسته : بر روی صندلی بنشینید و یک پای خود را بر زانوی پای دیگر قرار دهید.انگشتان پایتان را با دست بگیرید و آنها را به طرف عقب بکشید تا احساس کشش نمایید.مدت ۱۵ ثانیه در همان حالت بمانید.این حرکت را ۳ مرتبه در روز انجام دهید.

کشش آشیل

کشش آشیل : شکم پایتان را بر روی یک پله قرار دهید و پاشنه را به طرف پایین فشار دهید تا در قوس کف پایتان احساس کشش کنید.

۱۵ تا ۳۰ ثانیه در همان حالت بمانید و سپس شل کنید. این کشش را ۳ مرتبه انجام دهید.

تزریق کورتون : تزریق دارو در محل درد ممکن است توسط پزشک معالج برای درمان استفاده شود. توجه داشته باشیم که تزریق های مکرر خطرناک  بوده و ممکن است بر اثر این تزریقات فاشیای کف پا پاره شده و فرد دچار صافی کف پا و درد مزمن شود.

کفی : کفی های سیلیکونی زیر پاشنه را نرم نگه داشته و آنرا از ضربات مکرری که درد را تشدید میکند حفظ میکند.

اسپلینت شبانه : معمولاً وقتی فرد در شب میخوابد کف پایش به پایین خم شده و این موجب میشود تا فاشیای پلانتار ریلاکس شده و در صبح  که فرد از خواب بلند میشود طول آن قدری کوتاه تر شده است و همین امر موجب شدت درد صبحگاهی است. با استفاده از یک آتل یا اسپلینت در هنگام خواب که به پا و ساق بسته میشود مچ پا در حالت ۹۰ درجه نگه داشته شده تا کشش فاشیای پلانتار در حین خواب حفظ شود. این روش گرچه کمی ناراحت کننده است ولی موثر است.

شوک ویو تراپی : با این روش با تاباندن امواج پرقدرت صوتی به ناحیه پاشنه روند ترمیم آسیب های فاشیای پلانتار تسریع میشود. اثر این روش در همه بیماران یکسان نبوده و ثابت شده نیست.

  در مطب دکتر رفیعی درمان این بیماری با استفاده از لیزر پرتوان و طب سوزنی صورت می گیرد که تجارب و نمونه های موفق بسیاری را درپی داشته است .

دکتر فریده رفیعی بورد تخصصی طب فیزیکی توانبخشی ، بیماریهای اسکلتی عضلانی ،دیسک و ستون فقرات ، لیزر درمانی بیوفیدبک نوار عصب عضله و طب سوزنی در

شیراز بلوار معالی آباد مجتمع اهورا طبقه ۶ واحد ۶۷ تلفن : ۷۰-۰۶۳۴۱۲۶۹